Cytowane za zdrowieintymne.pl

Kodeks zdrowia intymnego

Niektórym kobietom dolegliwości układu moczowo-płciowego przytrafiają się wyjątkowo często. Najprawdopodobniej jest to spowodowane nieprawidłowością w funkcjonowaniu ekosystemu pochwy lub indywidualnymi predyspozycjami. Osoby te powinny informować lekarza o swej skłonności, i prosić o uzupełnienie ordynowanej np. kuracji antybiotykowej preparatem probiotycznymi dedykowanym zdrowiu intymnemu . Nierzadko zdarza się również, że kobieta żali się na dokuczliwe objawy ze strony miejsc intymnych, mimo iż badania mikrobiologiczne nie wykazują obecności patogenów. Taka "dolegliwość" ma wówczas podłoże psychogenne - może być np. przejawem nerwicy. Jedno jest pewne: dolegliwości te są ściśle powiązane z obecnością a raczej brakiem bakterii Lactobacillus w układzie moczowo-płciowym.

Kodeks:

• Po pierwsze. Nigdy nie pożyczaj ręcznika ani innym, ani od innych.
• Po drugie. Jeden ręcznik przeznacz tylko do celów intymnych.
• Po trzecie. Zrezygnuj z myjki i gąbki. W ich drobnych oczkach mogą gromadzić się i rozwijać bakterie oraz grzyby.
• Po czwarte. Myj intymne miejsca od przodu ku tyłowi, aby nie zainfekować pochwy drobnoustrojami z okolic odbytu.
• Po piąte. Noś niezbyt obcisłą bieliznę z włókien naturalnych. Sztuczne tkaniny nie przepuszczające powietrza są powodem wilgotności i nadmiernego ciepła w miejscach intymnych, co sprzyja rozwojowi grzybicy.
• Po szóste. Pierz bieliznę w delikatnych środkach, najlepiej płatkach mydlanych. Potem dokładnie ją płucz. Resztki środków piorących mogą podrażniać delikatną skórę i sprzyjać zakażeniom.
• Po siódme. Do mycia intymnych miejsc używaj specjalnie przeznaczonych do tego celu kosmetyków (płyny do higieny intymnej). Mają one odczyn podobny do naturalnego środowiska pochwy, pH. Zwykłe mydła i kąpiele w piance mogą zaburzać naturalnie kwaśny odczyn pochwy, pH i sprzyjać zakażeniom.
• Po ósme. Zapomnij o irygacji pochwy. Niszczy jej naturalną florę bakteryjną. Wyjałowiona śluzówka pochwy jest znacznie bardziej podatna na różne infekcje. Nasz organizm potrzebuje aż 48 godzin, aby odbudować naruszony przez irygację ekosystem. Ten czas z powodzeniem mogą wykorzystać bakterie patogenne.
• Po dziewiąte. Często jedz warzywa, owoce zawierające małą ilość cukrów, szukaj i włącz do swojej diety probiotyczne produkty mleczarskie .
• Po dziesiąte. W podróży, w czasie menstruacji lub jeśli nie masz przez dłuższy czas w ciągu dnia dostępu do łazienki, używaj chusteczek do higieny intymnej. Przed wyjazdem kup w aptece jednorazowe nakładki na muszlę klozetową.
• Po jedenaste. Jeśli cierpisz z powodu nawracających infekcji pochwy, zrezygnuj ze stosowania tamponów i pigułek antykoncepcyjnych. Zbadaj stężenie glukozy we krwi (być może masz cukrzycę). Cukier jest doskonałą pożywką dla drożdżaków.
• Po dwunaste. Zbadaj poziom hormonów, ponieważ zaburzenia hormonalne są czynnikiem sprzyjającym powstawaniu np. grzybic.
• Po trzynaste. Po menopauzie, gdy błona śluzowa narządów rodnych staje się coraz cieńsza, bardziej sucha i podatna na mikrourazy stosuj odpowiednia dietę i preparaty probiotyczne, utrzymujące pH w pochwie na stałym, lekko kwaśnym poziomie.
• Po czternaste. Podczas ciąży układ immunologiczny kobiety jest osłabiony, ponieważ musi się dostosować do obecności płodu. Dochodzi wtedy do rozpulchnienia tkanek narządów płciowych i zwiększenia w ich nabłonku ilości glikogenu, a równocześnie może maleć kwaśność pochwy, jej pH. W tym szczególnym okresie polecane jest dbanie o właściwe, odpowiednio kwaśne pH pochwy, stosując preparaty probiotyczne zawierających sprawdzone, właściwie oznaczone i bezpieczne szczepy bakterii probiotycznych kwasu mlekowego.
  • Wzbogać dietę w witaminy i żelazo.
  • Unikaj podrażnień i urazów pochwy.
  • Stosuj prezerwatywy
• Po piętnaste. Już w trakcie oraz po infekcji, szczególnie leczonej antybiotykami, które niszczą naturalną florę bakteryjną pochwy, ułatwiając rozwój drobnoustrojom chorobotwórczym koniecznie wspomagaj swój organizm i stosuj preparat probiotyczny, który wzmacnia i odbudowuje naturalną mikroflorę pochwy i układu pokarmowego

Cytowane za resmedica.pl

Bakteryjne zakażenie pochwy

artykuł dr n. med. Katarzyny Skórzewskiej

Jedną z najczęstszych przyczyn skłaniających kobietę do wizyty u lekarza ginekologa są zakażenia pochwy. Występują one u 60-80% kobiet zgłaszających dolegliwości typu upławy czy świąd. W zależności od czynnika wywołującego chorobę zakażenia pochwy dzielimy na trzy grupy:

• rzęsistkowicę, którą powoduje pierwotniak, rzęsistek pochwowy (Trichomonas vaginalis),
• grzybicze zapalenie pochwy wywołane przez drożdżaki (Candida sp.)
• bakteryjne zakażenie pochwy, czyli bacterial vaginosis (BV).

Bacterial vaginosis

Zakażenie bakteryjne (BV) nie jest właściwie zapaleniem pochwy, ale zaburzeniem równowagi między ilością poszczególnych rodzajów bakterii, stanowiących fizjologiczne środowisko pochwy. Z nieznanych dotychczas powodów, prawdopodobnie w wyniku zmniejszonej odporności ustroju oraz zaburzeń immunologicznych dochodzi, wówczas do nadmiernego mnożenia się bakterii, zwłaszcza beztlenowych, takich jak Mobiluncus, Mycoplasma, Ureaplasma i Gardnerella. W bacterial vaginosis w pochwie jest 1000 - krotnie więcej tych bakterii niż w stanach prawidłowych, przy czym jedynie 1/10 stanowią bakterie tlenowe.

Czynnikami predysponującymi do rozwoju bakteryjnego zakażenia pochwy są: młody wiek kobiety, zaburzenia miesiączkowania, stosowanie tamponów dopochwowych podczas krwawień miesiączkowych, płukanie pochwy (np. po stosunku) preparatami do higieny intymnej oraz częste zmiany partnerów seksualnych, choć BV nie jest uważane za chorobę przenoszoną drogą płciową.

Rozpoznanie

Rozpoznanie bakteryjnego zakażenia pochwy polega na stwierdzeniu trzech spośród czterech charakterystycznych objawów, takich jak:

• jednorodnej wydzieliny pochwowej z niewielką ilością leukocytów (krwinek białych niszczących bakterie),
• odczyn pochwy pH > 4,5 (badanie papierkiem lakmusowym),
• specyficzny, rybi zapach, wzmagający się po stosunku płciowym oraz po dodaniu do wydzieliny pochwowej wodorotlenku potasu (KOH),
• obecność clue cells (komórek jeżowych) w preparacie mikroskopowym, tj. komórek nabłonka opłaszczonych bakteriami w sposób przypominający kolce jeża.

Nie stwierdza się natomiast pieczenia czy swędzenia pochwy i sromu.

Należy podkreślić, że badanie czystości pochwy ani posiew bakteryjny nie mają żadnego znaczenia w rozpoznawaniu zakażeń pochwy. Obecnie zalecanym badaniem jest ocena ekosystemu pochwy, czyli pH, woni, obecności komórek jeżowych, rzęsistków i komórek drożdży.

Leczenie

Niezwykle istotne jest prawidłowe rozpoznawanie i leczenie bacterial vaginosis, bowiem mimo często niewielkich dolegliwości przewlekłe zakażenie z czasem może powodować poważne powikłania. Zaliczamy do nich: zwiększone ryzyko wystąpienia poronienia, przedwczesnego pęknięcia błon płodowych i porodu przedwczesnego, a także zapalenie błony śluzowej macicy oraz przydatków, nawracające zapalenia dróg moczowych i powikłania pooperacyjne.

Leczenie polega na zastosowaniu doustnie lub dopochwowo antybiotyków, zwalczających bakterie beztlenowe. Uznane jest miejscowe stosowanie przez 7 dni kremu z klindamycyną (Dalacin vaginal cream) lub ogólnie metronidazolu jednorazowo lub przez 7 dni. Próbowano zmniejszać pH pochwy przez zastosowanie globulek zawierających witaminę C, jednak nie przyniosło to spodziewanych rezultatów.

Niezwykle ważne jest leczenie kobiet ciężarnych, bowiem rozpoczęcie terapii w momencie stwierdzenia zakażenia bakteryjnego pięciokrotnie zmniejsza częstość występowania porodów przedwczesnych i związanych z tym powikłań. Stąd np. w Niemczech pacjentki będące w ciąży prowadzą samokontrolę. Dwa razy w tygodniu badają pH (rękawiczką z papierkiem lakmusowym przykładanym do ściany pochwy) i porównują ze wzorcem. W przypadku wzrostu pH powyżej 4,5 zgłaszają się do lekarza prowadzącego i podejmują leczenie.

W Polsce problem zakażenia bakteryjnego pochwy jest mało znany i rzadko podejmowany, mimo że na podstawie badań przeprowadzonych w kilku ośrodkach stwierdza się występowanie BV bez objawów klinicznych u 15% kobiet.

Bacterial vaginosis nie jest chorobą przenoszoną drogą płciową, stąd mężczyzna, u którego podczas stosunku dojdzie do kolonizacji cewki moczowej przez bakterie partnerki, nie może zarazić innej kobiety. Przy stosunku z następną partnerką bakterie te zostaną zniszczone przez prawidłowe mechanizmy obronne oraz nadtlenek wodoru produkowany przez pałeczki kwasu mlekowego w pochwie zdrowej kobiety.

Cytowane za pfm.pl

Przyczyny zakażeń pochwy

Do ginekologa często zgłaszają się pacjentki skarżące się na swędzenie, podrążnienie, bolesność, brzydki zapach, upławy z pochwy – czyli objawy wskazujące na zakażenie powodujące stan zapalny i jego kłopotliwe objawy .

FIZJOLOGIA KOBIECA A ZAKAŻENIA POCHWY

Fizjologiczne predyspozycje do zakażeń pochwy

Infekcjom i stanom zapalnym pochwy sprzyjają fizjologiczne predyspozycje kobiet do zakażeń tego narządu, tj. bliskość odbytu i cewki moczowej oraz brak dostatecznej higieny.

Jakie drobnoustroje zakażają najczęściej drogi rodne kobiety?

- pierwotniak, rzęsistek pochwowy (Trichomonas vaginalis),

- drożdżaki (Candida sp.) wywołują grzybicze zapalenia pochwy

- bacterial vaginosis (BV) wywołują bakteryjne zakażenia pochwy  

Fizjologiczna bariera ochronna przed zakażeniem pochwy

Cechą zdrowej mikroflory pochwy dojrzałej kobiety jest fizjologicznie wysoce kwaśne środowisko o tzw. pH 3,5. Taka kwasowość uniemożliwia rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych. Większość bakterii chorobotwórczych zaczyna bowiem się rozmnażać przy pH ponad 4,0; rzęsistki przy pH 5-6; zaś drożdżaki i pałeczki Escherichia Coli dopiero przy pH 5,8 - 7,8. Sprawcą tego wysoce kwaśnego środowiska są dobroczynne bakterie - pałeczki Doderleina wytwarzające kwas mlekowy.

Zanikanie fizjologicznych barier ochronnych pochwy

Ta doskonała bariera zapobiegająca zakażeniu pochwy przez drobnoustroje, jaką jest silny odczyn kwaśny, ulega często osłabieniu w czasie miesiączek, stosowania środków antykoncepcyjnych, kuracji antybiotykowych, porodów, częstych stosunków płciowych itp. Wargi sromowe u kobiet, które rodziły, nie chronią już szczelnie wejścia do pochwy. Wskutek tych przyczyn może ulec zahamowaniu rozwój pałeczek Doderleina, stanowiących fizjologiczną florę bakteryjną pochwy, wytwarzających wysoką kwasowość śluzu pochwowego. Brak kwaśnego środowiska pochwy ułatwia inwazję wielu innym zakażeniom, w tym grzybiczym.

Zanik kwaśnego środowiska pochwy ułatwia infekcje zakaźne

Zanik kwaśnego środowiska pochwy umożliwia inwazję drożdżakom, bakteriom, rzęsistkowi pochwowego i innym mikroorganizmom chorobotwórczym.

Zakażenie pochwy powoduje stan zapalny i dolegliwe objawy chorobowe

Zakażenie chorobotwórczymi mikroorganizmami wytwarza długotrwały stan zapalny pochwy objawiający się świądem, bolesnością, upławami. Powoduje też nadżerki szyjki macicy i pochwy niosące zagrożenia rakiem.

PRZYCZYNY ZAKAŻEŃ POCHWY 

Przyczyny zakażeń pochwy

Powody dla których organizmy kobiet nie są w stanie powstrzymać inwazji drożdżaków i innych mikroorganizmów, np. rzęsistka pochwowego nie są do końca znane. Jednak lekarze ustalili listę najważniejszych przyczyn zakażeń. Są to:
- kuracje antybiotykowe,
- doustne środki antykoncepcyjne,
- zakażenia drogą płciową, ciąża,
- uszkodzenia lub podrażnienia tkanki pochwy,
- cukrzyca,
- leki immunosupresyjne stosowane w leczeniu nowotworów
- brak higieny lub niewłaściwe zabiegi higieniczne
- osłabienie osłon fizjologicznych w okresie następującym po menopauzie.

Jakie są najczęstsze przyczyny zakażeń pochwy?

Przyczyną zakażeń pochwy i pochodzących stąd dolegliwości jest najczęściej osłabienie odporności na chorobotwórcze drobnoustroje po kuracji antybiotykowej, w okresie miesiączkowania, wskutek zakażeń podczas częstych stosunków seksualnych, z braku higieny, jak też w okresie następującym po menopauzie.

Wzrost zakażeń grzybiczych wskutek antybiotykoterapii

Na pierwszym miejscu listy przyczyn zakażeń pochwy znajdują się kuracje antybiotykowe, które ułatwiają zakażenie drożdżakami - mikroorganizmami powodującymi grzybicę pochwy. Drożdzaki są niezauważalnym współmieszkańcami ludzkiego organizmu. Są stale obecne w wielu miejscach w skórze, pochwie, odbytnicy, w przewodzie pokarmowym. Kobiety są zwykle nieświadome, że w ich organizmie znajdują się te mikroorganizmy, gdyż są one niegroźne dla zdrowia pod warunkiem, że system immunologiczny jest w pełni sprawny, zaś mikroflora pochwy i jej wysoce kwaśne środowisko stanowią barierę nie do przebycia. Antybiotyki, choć są przepisywane w celu zwalczenia wspomnianych na wstępie bakterii chorobotwórczych to niszczą również mikroflorę korzystną fizjologicznie dla pochwy i chroniącą ją przed zakażeniami. Pod wpływem antybiotyków giną chroniące pochwę przed zakażeniami pałeczki Doderleina, wytwarzające wysoką kwasowość śluzu pochwowego.

Kontakt seksualny przyczyną zakażeń

Dość często zapomina się o przyczynie zakażeń, jaką jest kontakt seksualny. Chociaż system zabezpieczeń pochwy kobiecej jest prawie doskonały, to nie można tego powiedzieć o narządach rodnych męskich. Toteż zdrowy organizm kobiecy narażony na długotrwały kontakt ze źródłem zakażeń może ulec czynnikowi chorobotwórczemu, np. zakażeniu rzęsistkiem pochwowym, bakteriami chorobotwórczymi, wirusami. Związane z tym osłabienie barier ochronnych ułatwia penetrację pochwy również innym drobnoustrojom chorobotwórczym, powodując zakażenia mieszane. Najczęściej spotyka się zakażenia rzęsistkowo-grzybicze, wywołane przez Candida albicans, bakterie tlenowe lub beztlenowe czy wirusy (Herpes simplex).

PRZECIWDZIAŁANIE ZAKAŻENIOM POCHWY

Dlaczego nie wolno dopuszczać do zakażeń?

W przeciwnym przypadku zagrażaja kobiecie powikłania nie leczonych zakażeń pochwy. Zakażenie pochwy może przybrać postać ostrą, wieloogniskową. Zaatakowane mogą być szyjka macicy, gruczoł przedsionkowy, cewka moczowa. Jak już wspomnieliśmy - powoduje to nadżerki szyjki macicy i pochwy niosące zagrożenia rakiem.

Jak zapobiegać zakażeniom pochwy?

- starannie myć wewnętrzne fałdy sromu przy pomocy mydeł i płynów dezynfekujących o pH dostosowanym do naturalnej kwasowości pochwy.

- po oddaniu stolca starannie wycierać odbyt w kierunku do tyłu, unikać

częstych irygacji,

- unikać nylonowej bielizny, rajstop, gdyż utrzymują one wilgoć sprzyjającą rozwojowi drożdżaków,

- unikać nieuzasadnionego używania antybiotyków,

- unikać diety bogatej w węglowodany i cukier, która jest pożywką dla rozwoju drożdżaków.  

Jakie leczenie możemy stosować sami?

W przypadku krótkookresowych zakażeń okołomiesiączkowych, czy po antybiotykoterapii można zastosować leki przywracające naturalną kwasowość środowiska pochwy. Leki tego typu wytwarzają wysoce kwaśne środowisko osiągając aż pH 2,5!, W takim pH giną drożdżaki, bakterie chorobotwórcze, rzęsistek pochwowy i wiele innych mikroorganizmów chorobotwórczych. Przy tak wysokiej kwasowości nie jest możliwy wzrost bardzo wielu mikroorganizmów chorobotwórczych. Środowisko wysoce kwaśne przyczynia się również do leczenia nadżerek szyjki macicy i nabłonka pochwy. Mechanizmem leczniczym jest selektywna denaturacja białka w tkankach chorobowo zmienionych oraz hamowanie krwawienia wskutek wywoływania skurczu naczyń krwionośnych. Dzięki przywróceniu naturalnego kwaśnego środowiska w pochwie szybko postępują procesy naprawcze i regeneracji tkanek, powraca naturalna mikroflora, regenerują się pałeczki Doderleina wytwarzające kwas mlekowy, a tym samym aseptyczne kwaśne środowisko zabójcze dla wspomnianych drobnoustrojów chorobotwórczych.

oprac. mgr Edward Ozga Michalski
Korzystano z tekstów i wskazówek dr n. med. Wacława Śmiertki - ginekologa